mici dheer

adj., idiom: look tired

f.mg2 (-dheeyay, -dheysay) la-mid: miridhi.

(Qiixdheer-ta)

Kix; (ama xiiqdheer).

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac, neefraac iyo matag.

m.dh Cudur badanaa carruurta ku dhaca oo leh qufac, neefraac iyo matag.

f. n. whooping cough

-ta: (n) whooping cough (huuping koof)

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac iyo xummad badan u keena. Ubadka qiixdheerta ka tallaala. Dh: kixi, qixi.

de: whooping cough

lx: qiixdheer

pd: (-ta)

ps: n0-f

syn: kix

key: qiixdheer

(tilmaame) aan hore u daalin oo aan xiiqin. Faras riigdheer ah ayaa lagu dagaalgalaa.

(Xiiqdheer-ta)

Kix.

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

xiiqdheer²: m.dh (daawo) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan “bordatella pertussis”. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

xiiqdheer¹: m.dh Cudur qufac badan leh oo carruurta ku dhaca. la-mid: kix.

xiiqdheer²: m.dh (daaw.) Cudur la isqaadsiiyo ee muddo gaaban, inta badanku dhaca caruurta oo uu keeno caabuq (mucosa) xuubka malaaska ee cunaha baktiiriyumka loo yaqaan 'bordatella pertussis'. Kalhuuriska oo ah 1-2 toddobaad ka dib waxa bilowda xaako, qandho fudud, qufac iyo cunno xumo. Qufacu wuxu noqdaa mid soo noqnoqda soona kordha: qofacyo gaagaaban oo isku xigxiga waxa raacaya neef jeed khasab ah taas oo sameyneysa codkii kixda. Waxa sida badan dhacda dhiigbax sanka iyo afka ka yimaada iyo matag qufaca xiriirka ah ka yimaada.

f. n., [compound] whooping cough, pertussis, croup

-ta: (n) whooping cough (huu-ping koof); pneumonia (na-moo-niya); bronchitis (boron-kaay-tes); respiratory disease

-ta: (magac, keli) qixi aad u xumaata o qufaca la soosaari kari waayo. Dh: kixdheer.

de: whooping cough, pertussis, croup

initial: x

lx: xiiqdheer

pd: (-ta)

ps: n0-f-cmp

key: xiiqdheer

-ta: (magac, dhedig, keli) qaalin geela oo aan hanaqaad ahayn.

f. n., [compound] longevity, long life

Linear Expansion

— ama –

adj., idiom: perceptive, astute, wise, far-sighted

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax rafaad ka muuqdo ahaansho.

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax rafaad ka muuqdo ahaansho. m.f.dh, ildheeraan.

adj., idiom: looking tired ~ miserable, piteous

-aa: (adj) see [eeg] ildaran

(tilmaame) mid fiirodheer oo xasuustiisu wanaagsan tahay. Ceebla' waa gabadh ildheer.

de: looking tired ~ miserable, piteous

lx: ildheer

pd: (ildheeraa)

ps: adj-idiom

xe: He looks tired. Lit: long eye

xv: Wuu ildheeryahay.

key: ildheer

-ta: (magac, dhedig, keli) cad si gaar ah u samaysan oo ilmaha ku duuban kolka uu riximka ku jiro oo uu cuntada ka qaato dhalashada ka dibna soo dhaca. Qofna madheertii ma dhibto. Dh: mandheer.

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) Wax miciyo ku qaniinid.

v. bite, cut ~ do something with the canine teeth

(fal) wax miciyo ku qaniin.

de: bite, cut ~ do s.t. with the canine teeth

lx: miciyee

pd: (miciyeeyey)

ps: v2b=tr

key: miciyee

f.g2 (-dheeyay, -dheysay) Ciyaar turub, haad la degey fas yar saarid.

(Fiidmeer-ta)

Nafley shinbir u eg aanse ahayn: waxay leedahay baalal xuub adag ka samaysan oo ay ku duusho, naaso iyo caano dhasheedu nuugto, arag aan fiicnayn iyo karti lala yaabo oo ay cayayaanka ku hesho oo ku eryooto, kuna garato oo kaga leexato wax kastoo ka hor yimaada iyadoo aan orodkeeda inna dhimayn; habeenkii bay ugaarataa maalintiina waa ay nasataa oo meelay iska lushaa iyadoo foororta; kibilli ama kobolli.

m.dh Haad naasleyda ka mid ah, cayayaanka ku nool leh, baalal xuub adag oo ay wax ku dareento oo habeenkii duusha; kibilli.

m.dh Haad naasleyda ka mid ah, cayayaanka ku nool leh, baalal xuub adag oo ay wax ku dareento oo habeenkii duusha; kibilli.

f. n. bat (flying mammal)

-ta: (n) bat (baat) ~ kabali

-ta: (magac, dhedig, keli) nafley shinbir u eg aanse ahayn; waxay leedahay baalal xuub adag ah oo ay ku duusho, naaso iyo teeda dhaddig oo caano leh, arag aan fiicnayn iyo awood gaar ah oo ay cayayaanka ku qabsato, kuna garato oo kaga leexato wax kasta oo ka hor yimaadda iyada oo aanu orodkeedu isdhimin. Habeenkii bay ugaadhsataa maalintiina meel bay isku qarisaa oo iska soo laadlaadisaa iyada oo foororta. Dh: kobolli, lali, kibilli.

de: bat (flying mammal)

lx: fiidmeer

pd: (-ta)

ps: n2-f

key: fiidmeer

وَطُواط خُفَّاش

f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Sabuul qob ka qaadid. 2. Wax kala shaandhayn.

v. separate; ostracize

(fal) wax kala huf. Dh: shaandhee.

fiindhee: (fal) guulguul oo fiiro darteed, wejiga u xumee.

cf: filfili

de: separate; ostracize

lx: fiindhee

pd: (fiindheeyey)

ps: v2b=

key: fiindhee

de: look tired

lx: il dheer

ps: adj-idiom

see: ildheer

key: il_dheer

-ta: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac aan kala go' lahayn leh. Kixdheer baa kaaga hacday carruurta. Dh: xiiqdheer, qixi.

m.dh la-mid: mandheer.

(Mandheer-ta)

Xubin kankoonsan oo ilmasideenka gudihiisa ka samaysanta kolka uurka la lee yahay oo uurjifka cunnada siisa; iyada iyo ilmaha waxaa isu haya xarigga xuddunta, dhalmada kaddibna waa ay soo dhacdaa.

m.dh (cilmiga naflayda) Xubin laga helo naasleyda iyo xayawannada kale ee ilmaha dhala, kaas oo uurjiifku ku dhejisan yahay gidaarka ilmagaleenka. la-mid: maldheer.

m.dh (cilmiga naflayda) Xubin laga helo naasleyda iyo xayawannada kale ee ilmaha dhala, kaas oo uurjiifku ku dhejisan yahay gidaarka ilmagaleenka. la-mid: maldheer.

f. n. placenta

-ta: (n) placenta (palasenta)

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg madheer.

de: placenta

lx: mandheer

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: mandheer

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qiixdheer.

(fal) samayso sibidh ama shamiitee. Sibidhee daarada aqalka. Dh: sabadee, sibdhin.

m.dh.kh S. ah: gabar ku jirta da'da 15-18 sano oo aan weli hilibeysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmaha yari marka uu abaydinkana dhaafo balse weli aanu qaangaadh noqon.

Birta fidsan ee dheer oo isu haysa xubnaha qallactibeedka looxqallaca.

Sallax baraf

(Jauder) N Commiphora velutina Chiov. Burseraceae.

C Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

C Boswellia microphylla Chiov. Burseraceae.

N Kirkia tenuifolia Engl. Simaroubaceae.

N Ipomoea nephrosepla Chiov. Convolvulaceae.

C Gyrocarpus angustifolius (Verdc.)Gillett. Hernandiaceae.

S Allophylus rubifolius (Hochst) Engl Sapindaceae.

S Commiphora africana (A. Rich) Engl. Burseraceae.

m.dh la-mid: mirdhin.

n., beyra, -ihi.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh qurux badan oo dheer. Li: gaabay.

Tonnellata

Long ton

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax da'weyn gaarey ahaansho.

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax da'weyn gaarey ahaansho. m.f.dh, cimridheeraan.

-aa / ayd: (adj) durable (duu-rabel); long-lasting ~ nolol dheer

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax garasho wanaagasan ahaansho (qof).

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax garasho wanaagasan ahaansho (qof). m.f.dh, fiiradheeraan.

der. [adjective] far-sighted, wise

-aa/ayd: (adj) observant (obseervant); foresighted; far-seeing caqlibadan, aragtidheer

de: far-sighted, wise

lx: fiiradheer

pd: (fiiradheeraa)

ps: adj-der

see: fiiro

key: fiiradheer

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax caan ah ahaansho (qof ama meel).

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax caan ah ahaansho (qof ama meel). m.f.dh, magacdheeraan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): famous, well-known, celebrated

-aa: (n) famous (feeymas); widely known; eminent (emanant), prominent (pro manant); celebrated ~ caan

(tilmaame) caan ah oo magaciisa meelo fogfog laga yaqaan ah. Geesigu waa nin maacdheer.

de: famous, well-known, celebrated Lit: high name

lx: magacdheer

pd: (magacdheeraa)

ps: adj-cmp

key: magacdheer

adj., [expression] deep-rooted

-da: (magac, dhedig, keli) eeg riiqdheer.

Half-life

de: longevity, long life

lx: cimri dheeri

pd: (-da)

ps: np-f-cmp

key: cimri_dheeri

m.dh Da' aad u weyn oo wax gaaraan. la-mid: cimridheeraan.

m.dh Da' aad u weyn oo wax gaaraan.

-da: (n) long duration of life; durability (duu-rabeliti); longevity (loon-jevati);

-ga: (magac, lab, keli) in badan noolaansho.

m.l la-mid: cimridheeraan.

-ka: (magac, lab, keli) marka noole uu waqti badan noolaado.

(Da-ar-der) N Aloe gracilicaulis Reynolds & Bally. Liliaceae.

N Aloe medshiana Reynolds & Bally. Liliaceae.

de: perceptive, astute, wise, far-sighted

lx: fiira dheer

ps: adj-idiom

xe: The student is perceptive

xv: aygarad

key: fiira_dheer

m.dh la-mid: fiiradheeraan.

-da: (n) foresight (foor-sayt); prudence (puruu dhansi); discretion (dis kareeshin), forethought il-dheeri, aragti dheeri

-da: (magac, dhedig, keli) garaadbadni iyo indheergaradnimo.

-da: (magac, dhedig, keli) aragti fog oo xagga maskaxda ah. Dh: aragti, maskax, garasho.

(Gacmadheera-ha)

Geed xoolaha lagu dhacariyo: wuxuu lee yahay laamo geedaha kale fuula iyo xididdo biyo ka buuxaan oo xoolaha loo jarjaro oo laga waraabsho; faradheere.